Izan. Egon. Iruditu.

Maiatzaren 17an LGTBIfobiaren aurkako Nazioarteko Eguna ospatzen da. 1990ean Osasunaren Mundu Erakundeak homosexualitatea gaixotasun mentalen zerrendatik kentzeko hartutako erabakia gogorarazten duena. Mugarri hori aurrerapauso erabakigarria izan zen LGTBIQ+ pertsonen duintasunaren eta eskubideen aldeko borrokan. Hala ere, hiru hamarkada baino gehiago geroago, diskriminazioak, arbuioak eta indarkeriek — era askotakoak — gure gizarteetan jarraitzen dute.

Baina ez gaude biztanleriaren zati bati bakarrik eragiten dion gai baten aurrean: guztiok inplikatzen gaituen arazo sozial baten aurrean gaude. LGTBIfobia gehienbat LGTBIQ+ pertsonen aurkako gaitzespen gisa agertzen den arren, ez da gertaera isolatua edo hondarrekoa.

Egiturazko indarkeria mota bat da, arau sozial, kultural eta instituzionalek sostengatzen dutena, nolakoak izan behar dugun, nola egon behar dugun eta zer eman behar dugun inposatzen baitute. Ohiko roletatik eta zisheterosexualitatetik urruntzen direnak “normaltzat” jotzen direnak zigortu, baztertu eta zigortzen dituen sistema.

Indarkeria horrek ez die soilik LGTBIQ+ pertsonei eragiten. Norbait zuzendu, barregarri utzi edo erasotzen denean bere generoadierazpenagatik, orientazioagatik edo identitateagatik, mezu kolektibo bat bidaltzen ari da, pertsona guztiok munduan bizitzen ikasteko modua baldintzatzen duena: adierazpen emozionala mugatzen du, isiluneak ezartzen ditu eta pertsona asko hezkuntza, lan, gizarte edo familia esparruetan nor diren ezkutatzera behartzen ditu.

Horrek LGTBIQ+ kolektiboko kide ez direnak

ere hartzen ditu eraginpean, baina gizarteaurreikuspenetara egokitzen ez direlako zigortzen dira. Afektua edo zaurgarritasuna erakusteagatik errieta egiten zaienei buruz ari gara; haien itxura zalantzan jartzen dutenei buruz; espero ez bezala hautematen direnei buruz. LGTBIfobiak ez du galdetzen: arauaren edozein desbideratze seinalatu, zalantzan jarri eta zigortzen du. Horrek funtsezko zerbait erakusten du: ez gaude baizik eta guztiok zeharkatzen gaituen gizarte-antolaketa baten aurrean.

Errealitate horiek ez dira gure ingurunekoak. Gure ikastetxeetan, kirol guneetan, lan eremuan eta gure kaleetan ere gertatzen dira. Horregatik, geure buruari barrura begiratu behar diogu, eta galdetu: zer unetan lagundu dugu – kontzienteki edo inkontzienteki – indarkeria horiei eusten, baita geure burua indarkeria horietan ezagutzen ez dugunean ere? Zer jarrera, hitz edo isiltasun normalizatu ditugu?

Sexu- eta genero-aniztasunaren aitorpena jasotzen du Estatuko eta Foru Aldundiko arauesparruak.

Estatu mailan, trans pertsonen Berdintasun erreal eta eraginkorrerako eta LGTBI pertsonen eskubideak bermatzeko 4/2023 Legeak diskriminazioa prebenitzeko, zuzentzeko eta zigortzeko neurriak ezartzen ditu, baita politika publiko inklusiboak sustatzeko neurriak ere.

Foru esparruan, LGTBI+ pertsonen berdintasun sozialari buruzko 8/2017 Foru Legeak indartu egiten du administrazio publikoek ingurune seguruak, diskriminaziorik gabekoak eta aniztasuna errespetatzen dutenak bermatzeko duten betebeharra.

Esparru horretatik, Burlatako Udalak berretsi egiten du pertsona guztiek honako eskubide hauek izango dituzten gizartearekiko konpromisoa:

Izan: baimenik eskatu gabe eta norberaren nortasuna justifikatu beharrik gabe existitzea.

Egon: espazio guztiak segurtasunez, duintasunez eta askatasunez okupatzea.

Irudipen: Norberaren gorputza, nortasuna eta formak askatasunez adieraztea, diskriminazioaren eta indarkeriaren beldurrik gabe.

Burlatako Udalak erabaki du:

1. 2026ko maiatzaren 17an ospatuko den LGTBIfobiaren aurkako Nazioarteko Egunarekin bat egitea.
2. Udaletxeko balkoian “NO LGTBIFOBIA EZ” leloa duen olana jartzea maiatzaren 17aren aurreko eta ondorengo egunetan.
3. LGTBIQ+ mugimenduak giza eskubideen aurrerapenean duen funtsezko zeregina aitortzea.

4. Legegintzaldi hau amaitu aurretik, LGTBIQ+ pertsonen berdintasuna bermatzeko eta Burlatan LGTBIfobia prebenitzeko ildo estrategikoak eta neurri zehatzak zehaztuko dituen Ekintza Plana bultzatzea.
5. Adierazpen hau ohiko kanaletan argitaratzea.

Izateko, egoteko eta emateko eskubideagatik.