• Emakume eta Neska Zientzialarien Nazioarteko eguna ospatzeko, Burlatako Udalak bat egin du Elhuyarren “Otsailaren 11 erakusleihoak” ekimenarekin.
• Otsailaren 2tik 22ra, herriko 36 saltokik emakume zientzialari baten omenez apainduko dituzte euren erakusleihoak.
• Udal liburutegian eta Kultur Etxean, berriz, “Zientzia-emakumeak argira” erakusketa egongo da ikusgai, zientzia eta teknologiaren arloko 24 emakumeren ilustrazioekin.
• Guztira Euskal Herriko 400 saltoki inguruk eman dute izena aurtengo ekimenean.
• Aurtengoa ekimenaren lehenengo urtea da eta Euskara Merkataritza programako saltokiak dira parte-hartzaileak.
• Ekimenaren barruan, hiru zientzia tailer antolatu dira euskaraz, Iruñean aspaldi bizi den Ola Arafat zientzialari palestinarraren omenez. Bi tailer 9-12 urte bitarteko haurrei zuzenduak izanen dira eta hirugarrena 16 urtetik gorako emakumeei.

Burlatako Udalak eta Elhuyarrek “Otsailaren 11 erakusleihoak” egitasmoa jarri dute martxan herriko 35 dendatan, otsailaren 2tik 22ra, emakumeek zientziaren eta teknologiaren arloan egiten duten lana ezagutarazteko. Modu horretan, Emakume eta Neska Zientzialarien Nazioarteko Egunarekin bat egingo du herriak, zeina otsailaren 11n ospatzen baita. Nazio Batuen Batzar Nagusiak egun hori aukeratu zuen, 2016an, emakumeek eta neskek zientzian parte-hartze eta protagonismo handiagoa izan dezaten bultzatzeko eta nesken bokazio zientifikoak sustatzeko.

Establezimendu bakoitzak emakume zientzialari bati eskainiko dio erakusleihoa. Zientzialariarekin lotutako ilustrazioak eta informazioa biltzen duten horma-irudiak jarriko dituzte dendan, eta haren ikerketan inspiratuta apainduko dute dendako erakusleihoa. Hala, beraz, emakume zientzialarien bizitzaren eta lanaren dibulgatzaile bihurtuko dira dendariak, eta lagunduko dute emakumeek zientziari egin dioten ekarpena ikusarazten.

Aurten ere, 12 zientzialari hauen inguruko ginkana publikoan parte hartzeko aukera egongo da. Saltokiz saltoki, emakume protagonisten inguruko galderei online erantzunez osa dezakete ginkana herritarrek. Ekimenean parte hartzen duten herrietako ikastetxeek, bestalde, paperean osatzeko bertsioa jasoko dute, ikasleekin erakusleihoak bisitatu eta emakume hauek gertuagotik ezagutzeko.

Horretaz gain, “Otsailaren 11 erakusleihoak” egitasmoan ikusgai egongo diren irudietan oinarriturik, “Zientzia-emakumeak argira” erakusketa izango da ikusgai udal liburutegian eta Kultur etxean.

Ekimen hau Bizilaberen barnean sortu zuen Elhuyarrek duela sei urte; hau da, gazteentzako jarduera zientifiko eta teknologikoak egiteko aisialdi-jardueren eskaintzaren barruan. Iaz bezala, aurten ere, gure herriaz gain, beste zenbait partaide batu dira ekimenera. Orotara, Euskal Herri osoko 16 herri: Altsasu, Aretxabaleta, Arrasate, Barakaldo, Baztan, Bilbo, Burlata, Durango, Elgoibar, Erandio, Galdakao, Iruñea, Laudio, Legazpi, Mutiloa eta Urduliz, hain zuzen. Saltokiak, berriz, guztira 400 inguru.

STEAM hezkuntzaren bitartez, Elhuyarrek urte osoan dihardu neskek zientzia- eta teknologia-gaietan parte har dezaten bultzatuz, eta, horretarako, emakume zientzialarien lanaren balioa nabarmentzen eta bistaratzen du, erreferenteak sortzeko eta, hainbat proiekturen bidez, emakume zientzialarien eredua hurbiltzeko gazteei. Hala, emakume horien bizitza, ibilbidea eta eredua ezagutzeko aukera ematen zaie, uste okerrak eta estereotipoak gainditzeko.

Emakume omenduen horma-irudiak eta istorioak eskuragai daude Bizilaberen Otsailaren 11 webgunean.

Tailerrei dagokionez emakumeen ekarpena zientzian balioan jartzea eta gizarteratzea du helburu, modu dibertigarri eta pedagogikoan zientziaren magia Burlatako biztanleekin partekatuz.

Iruñean aspaldi bizi den Ola Arafat zientzilari palestinarraren omenezko tailerrak aurkezten dizkizuegu.

• Ola Arafaten laborategiko misterioa

Tailer honetan, gaztetxoak benetako ikertzaile baten azalean jarriko dira eta Ola Arafaten laborategian gertatu den misterioa argitu beharko dute. Esperimentuak eginez, hipotesiak sortu, emaitzak aztertu eta ondorioak aterako dituzte gazteek. Zientzia, abentura eta talde-lana uztartzen dituen esperientzia paregabea da, eta misterioa konpontzea izango da euren erronka nagusia!

Eguna: otsailak 20

Nori zuzendua: 9-12 urtekoak

• DNAri eta genetikari buruzko oinarrizko kontzeptuak

Tailer honetan, parte-hartzaileek DNAri eta genetikari buruzko oinarrizko kontzeptuak landuko dituzte, ikuspegi praktiko eta parte-hartzaile batetik. Esperientzia praktikoen bidez, laborategi bateko egunerokoa eta ikertzaile baten lana gertutik ezagutzeko aukera izango dute. Kasu honetan ere, tailerra Ola Arafaten lanean inspiratuta dago eta parte-hartzaileek Iruñan bizi den zientzialari gazatar honen bizitza ezagutzeko aukera izango dute.

Tailerretan izen ematea otsailaren 5etik 15era izango da, esteka honen bidez:

Tailerretan izen ematea

Burlatako saltoki parte-hartzaileak:

• Udal jauregitxoa taberna.
• Muro-Bentapea.
• Gil opariak eta estankoa.
• Euro descanso.
• Goñi elektrizitatea.
• Garralda loredenda.
• Frutas La Huerta.
• Kultur Etxeko taberna.
• Latxa taberna.
• Microchip.
• Larrageta harategia.
• Tien21.
• Bombin taberna.
• Cadena Moda.
• Avalon herboristeria.
• Brum fruta denda.
• Rosa Chicle ile-apaindegia.
• Ostarte taberna.
• Multicentro Burlada.
• Quasi Novi.
• Dominguez bitxidenda eta erloju-denda.
• Calzados Anca.
• Josetxo harategia.
• Chelys.
• Estankoa Elizako plaza.
• Optika Egües.
• El gato konponketak.
• Farmacia Rakel Beruete.
• Donostiarra arraindegia.
• Eslava tienda de deportes.
• Persol gortinak.
• Vulcanizados Felix.
• Leire lentzeria.
• Toskana taberna.
• Óptica Burlada.
• Cerrajería Beloso.

 12 EMAKUME ZIENTZIALARI OMENDUAK 2026an

Aurtengo edizioan, emakume zientzialari hauek omenduko dira:

• Jane Goodall (Londres, Erresuma Batua, 1934-2025). Primatologoa.
• Mari Luz Guenaga Gómez (Eibar, Gipuzkoa, 1975). Informatika-ingeniaria.
• Ola Arafat (Gaza, Palestina, 1977). Farmazialaria eta ekintzailea.
• Marie Anne Gillan Boivin (Versailles, Frantzia, 1773-1841). Emagina eta asmatzailea.
• Yásnaya Aguilar Gil (Ayutla Mixe, Mexiko, 1981). Hizkuntzalaria.
• Elisabeth Rasekoala (Lagos, Nigeria, 1960). Kimika-ingeniaria.
• Amaia Ortiz Barredo (Gaubea, Araba, 1965). Fitopatologoa.
• Ruby Payne-Scott (Graftib, Australia, 1912-1981). Fisikaria.
• Hong Wang (Guillin, Txina, 1997). Matematikaria.
• Lourdes Herrasti Erlogorri (Aretxabaleta, Gipuzkoa, 1958). Historialaria eta antropologoa.
• Rebecca Lee Crumpler (Christiana, AEB, 1831-1895). Medikua.
• Olatz Ortega Vidales (Bilbo, Bizkaia, 1997). Ekotoxikologoa.

Sakatu imajinan haunditzeko: